Washington -(Berberanews)-Madaxweynaha dalka Maraykanka Mr Joe Biden ayaa saxeexay Sharciga Oggolaanshaha Difaaca Qaranka, ama NDAA ee sannad-xisaabeedka 2022, kaas oo fasaxaya 770 bilyan oo dollar oo dhanka difaaca ah, sida laga soo xigtay Aqalka Aqalka Cad ee looga taliyo dalkaas.
Sharciga uu saxeexay madaweyne Joe Biden, ayaa ahmiyad weyn u leh Jamhuuriyadda Somaliland, gaar ahaan dhinacyada arrimaha millatariga, difaaca iyo siyaasadda iyo arrimaha diblomaasiyadda, kaas oo la filayo in uu wax weyn ka tari doono qaddiyada madax-bannaanida Jamhuuriyadda Somalialnd.
Senator James Risch (R-Idaho) oo ah xubin sare oo ka tirsan Guddiga Xidhiidhka Arrimaha Dibadda ee aqalka Senate-ka, ayaa bishii hore soo bandhigay wax ka beddelka xeerka oggolaanshaha Difaaca Qaranka ee Miisaaniyadda 2022 (FY2022) ama NDAA si loo dhiso iskaashi amni iyo gaashaan oo u dhexeeya Maraykanka iyo Somaliland.
Sharciga Difaaca Qaranka Maraykanka ee wax ka beddel lagu sameeyey ayaa dhigaya in iskaashigan dawladaha Maraykanka iyo Somaliland lagu daro isku-duwidda hay’adaha amniga ee dawladda Somaliland oo ay ku jiraan Wasaaradda Gaashaandhigga iyo Ciidammada Somaliland.
“Xoghayaha Arrimaha Dibadda, isaga oo la tashanaya Xoghayaha Difaaca, waa inuu sameeyaa daraasad ku saabsan suurtogalnimada in la aasaaso iskaashi amni iyo mid difaac oo u dhexeeya Maraykanka iyo Somaliland. Ugu dambeyn, 180 maalmood oo ka bilaabmaya kadib taariikhda la dhaqangaliyey sharcigan, Xoghayaha Dawladda, isaga oo la kaashanaya Xoghayaha Difaaca iyo waaxyaha iyo hay’adaha kale ee Maraykanka ee ay khusayso, waa in uu u soo gudbiyaa warbixin hufan oo la xidhiidha guddiyada shirarka ee ku habboon ee ka kooban natiijooyinka daraasadda ee looga baahan yahay,” ayaa lagu yidhi wax ka beddelka sharciga cusub.
Sharcigan ayaa sidoo kale waajibinaya in Xoghayaha Arrimaha Dibadda ee dalka Maraykanku uu sameeyo daraasad la xidhiidha suurtogalnimada, in la aasaaso iskaashiga amniga iyo difaaca ee u dhexeeya Maraykanka iyo Somaliland, sida:
1. Fursado u bannaan Maraykanka inuu taageero tababarridda jileyaasha laamaha amniga Somaliland, iyadoo si gaar ah diiradda loo saarayo ka-hortagga argagixisada iyo amniga badda;
2. Waxa ka mid ah wada shaqaynta hay’adaha amniga ee dawladda Jamhuuriyadda Somaliland oo ay ku jiraan Wasaaradda Gaashaandhigga iyo Ciidammada kala duwan ee qaranka.
3. Wuxuu go’aamiyaa fursadaha iskaashiga ee raadinta danaha amniga qaranka Mareykanka ee Geeska Afrika, Gacanka Cadmeed iyo gobolka ballaadhan ee Indo-Pacific;
4. In la aqoonsado fursadaha uu Maraykanku ku tababarro hawl-wadeennada laamaha ammaanka Somaliland si loo horumariyo xirfadda iyo kartida;
5. Sharcigani wuxuu ka soocan yahay, kana duwan yahay iskaashi kasta oo dhanka amniga iyo difaaca ah oo uu Maraykanku la leeyahay Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya.
6. Maraykanku waxa uu dawladda Somaliland iyo saraakiisha ciidammada kala hadlay, sidii loo siin lahaa tababaro ay ka mid yihiin; Meesha tababarradaas lagu bixinayo, ilaa iyo inta ay le’egtahay in ciidammada Somaliland ay muujiyeen kartida ay ku qaadan karaan tababarradii hore; iyo
7. Awoodda ay ciidammada ammaanka Somaliland u leeyihiin inay joogteeyaan oo ay si habboon uga faa’iidaystaan tababarradaas.
8. In Maraykanku si toos ah iskaashi dhinaca amniga iyo difaaca ah ula yeesho Somaliland.
Horraantii bishan December, xildhibaannada (Senatka) iyo Golaha Wakiillada Maraykanka ayaa si weyn ugu codeeyey sharciga difaaca, kaas oo taageero xooggan ka helaya xildhibaannada xisbiyadaw Dimuqraadiyiinta iyo Jamhuuriga ee siyaasada dejinta sharciga sannadlaha ah ee Waaxda Difaaca.
“Sharcigu wuxuu bixiyaa faa’iidooyin muhiim ah wuxuuna kor u qaadayaa helitaanka caddaaladda ee shaqaalaha militariga iyo qoysaskooda, waxana ku jira mas’uuliyiinta muhiimka ah si ay u taageeraan difaaca qaranka ee dalkeenna,” ayuu ku yidhi madaxweyne Biden hadal uu soo saaray kadib markii uu saxeexay sharciga.
DAA waxa si dhow isha ugu haya warshado badan iyo daneenayaal kale, sababta oo ah waa mid ka mid ah sharciyada kaliya ee ugu waaweyn ee noqda sharci sannad kasta iyo sababtoo ah waxay ka hadlaysaa arrimo badan oo kala duwan. NDAA waa sharci sannadle ah oo soo jiray muddo lixdan sanno ah.
Oggolaanshaha qiyaastii 5% kharashaadka militariga ee ka badan sanadkii hore, miisaaniyadda 2022, NDAA waa tanaasul ka dib wadahadalo adag oo u dhexeeya Aqalka iyo Senatka Dimuqraadiyiinta iyo Jamhuuriga kadib markii ay hakiyeen khilaafaadyo ku saabsan siyaasadda Shiinaha iyo Ruushka.
Waxa ka mid ah in 2.7% la kordhiyo mushaharka ciidammada iyo iibsashada diyaarado iyo maraakiibta badda, marka lagu daro xeeladaha lagula tacaalayo khataraha juquraafiga, gaar ahaan Ruushka iyo Shiinaha.
NDAA waxa ka mid ah $300 milyan oo loogu talogalay Hindisaha Kaalmada Amniga ee Ukraine, kaas oo taageero siiya ciidammada qalabka sida ee Ukraine, $4 bilyan oo loogu talogalay Hindisaha Difaaca Yurub iyo $150 milyan oo loogu talagalay iskaashiga amniga Baltic.
Dhanka Shiinaha, biilka waxaa ka mid ah $7.1 bilyan oo loogu talogalay Hindisaha Ka-hortagga Baasifiga iyo bayaanka taageerada Congress-ka ee difaaca Taiwan, iyo sidoo kale mamnuucidda Wasaaradda Difaaca ee soo iibinta alaabada lagu soo saaro shaqada qasabka ah ee Gobolka Xinjiang ee dalka Shiinaha.
Berberanews.com
Info@berberanews.com